Logo PANS
28 lutego 2026

„Sentymentalny” wykład z przemyskim akcentem – prelekcja prof. Artura Timofiejewa


Określenie „sentymentalny” występuje tu w podwójnej roli. Po pierwsze, wykład Pana Profesora zatytułowany „Kampanie napoleońskie i sentymentalna historia uczuć w pamiętnikach przemyskiego weterana Franciszka Wiktora Dmochowskiego” ukazywał opublikowane w 1854 r. wspomnienia przemyskiego weterana jako realizujące konwencję sentymentalną (prądu literackiego z II poł. XVIII wieku, do którego chętnie wracano i w późniejszym okresie). Po wtóre zaś, wizyta Profesora Timofiejewa była okazją do wspomnień o początkach przemyskiej polonistyki, która zniknęła z oferty uczelni w 2021 r., a której wykładowcą (od pierwszych lat funkcjonowania) był właśnie prof. Timofiejew. Spotkanie, które odbyło się 26 lutego br., zorganizowane przez Uczelnianą Bibliotekę, miało zatem swój (podwójnie) sentymentalny wymiar.


Dr hab. Artur Timofiejew, prof. UMCS to literaturoznawca, którego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół literatury oświecenia i wczesnego romantyzmu (z uwzględnieniem nurtu zwanego klasycyzmem). Jest emerytowanym pracownikiem Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie i byłym wieloletnim pracownikiem naszej uczelni. Od 2001 r. prowadził m.in. zajęcia z literatury, zarówno polskiej, jak i powszechnej epok oświecenia i romantyzmu, teorii literatury. Jest autorem, współautorem i redaktorem wielu publikacji naukowych, w tym m.in. Oświeceniowe zapisywanie pamięci (2019), wypowiadał się również na temat sporu klasyków z romantykami (1996) oraz na temat świadomości historycznej w utworach poetów-żołnierzy z lat 1806-1809 roku (2007).


Podczas swojego wystąpienia prof. Timofiejew zabrał słuchaczy (a była nimi liczna grupa słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku) w podróż po meandrach życia Franciszka Dmochowskiego, bohatera czterech kampanii napoleońskich, a więc weterana wojennego w randze wachmistrza (sierżanta), Przemyślanina z wyboru, który po zakończeniu kariery wojskowej osiadł w Przemyślu, zakładając tu rodzinę i wiodąc życie majstra krawieckiego. Prof. Timofiejew z dużą swadą opowiadał o wybranych elementach biografii Dmochowskiego, dokonując analizy jego warsztatu pisarskiego, który – jak udowadniał prelegent, ukazując tło historyczno-kulturowe wydanych w 1843 r. wspomnień – w pełni realizował konwencję sentymentalną.


Wykład Pana Profesora stał się przyczynkiem do dyskusji o losach bohatera, gdyż zaintrygowana opowieścią publiczność, snuła domysły zarówno o powodach niektórych decyzji weterana (np. dotyczących ożenku), ale też o sposobie, w jaki zostały przedstawione wydarzenia.
Bardzo dziękujemy Panu Profesorowi za tę opowieść, licząc jednocześnie, że Pańskie powroty do Przemyśla będą częstsze.


Zainteresowanych i zaintrygowanych problematyka wykładu, odsyłamy do artykułu: TUTAJ 

Tekst: Ewelina Kasperska
Zdjęcia: Grzegorz Gajdzik